اسهال: اسهال وضعیتی است که در آن فرد بیمار دست کم سه بار در روز دفع مدفوع روان یا مایع به همراه دفع مقدار زیادی آب و الکترولیت به ویژه سدیم و پتاسیم دارد.
دلایل اسهال: بیماری التهابی- عفونت قارچی، باکتریایی یا ویروسی- عاملدارویی- مصرف بیش از حد قندها- مسمومیت- حساسیت غذایی- اسهال مسافرتی- سوء جذب موادغذایی- بیماریهای روده- مصرف بیش از حد ملین- پرکاری تیروئید علایم اسهال: نفخ و درد شکم و گاهی دل پیچه مدفوع شل یا رقیق تهوع و استفراغ- گاهی تب احساس فوریت برای دفع- کاهش وزن
راهکارهای پیشگیری از اسهال: در کنار یک شیوه زندگی سالم، برنامه غذایی حاوی مقادیر زیادی فیبر، سبزیجات تازه، آب فراوان به همراه تمرینات سبک میتواند به بدن شما در جلوگیری از بروز اسهال کمک نماید.
همچنین خوردن چندین وعده ی کوچک به جای یک وعده بزرگ به هضم آسان غذا کمک میکند.خوردن و آشامیدن آهسته و داشتن یک پیاده روی آرام بعد از صرف وعدههای غذایی همگی به سیستم هضمی کمک مینمایند.بعلاوه پرهیز از مصرف بیش از اندازه کافئین و غذاهای ادویه دار در پیشگیری از بروز اسهال میتواند مفید باشد.
گام اول در درمان: گام اول تشخیص علت بیماری است و هدف بعدی جایگزینی آب و الکترولیتهاست با، ORSسوپ، آب سبزیجات. به طورمثال:ابتدا تغذیه با مایعات شفاف مانند عصاره گوشت,ژله و آبمیوه رقیق و صاف شده را آغاز نمایید.آب به تنهایی میتواند جایگزین مایع از دست رفته باشد اما نمیتواند الکترولیت ها(املاح بدن) را تامین نماید.
سعی کنید مصرف مایعات را به صورت جرعه جرعه و مستمر به تعداد ۸ لیوان در ۲۴ ساعت برسانید.نوشیدنیهای کافئین دار مثل چای و قهوه را به ۲ فنجان در روز محدود کنید زیرا باعث افزایش از دست رفتن مایعات از طریق ادرار میگردند.
هنگامی که توانایی تحمل خوردن غذاهای جامد را پیدا نمودید تغذیه از غذاهای نرم و ساده در مقادیر کم را شروع کنید.مصرف وعدههای کوچک ولی مستمر بهترین راه حل است. با بهبود اسهال، یکدفعه به برنامهی غذای معمولی برنگردید، خصوصاً در اسهالهای مزمن، سعی کنید با کم کم اضافه کردن مواد غذایی به برنامه غذاییتان از برگشت ناگهانی اسهال جلوگیری کنید
ملاحظات تغذیهای اسهال: مصرف رژیم کم فیبر(فیبر در غلات کامل، میوه-ها، سبزیجات، دانهها و مغزها یافت میشود.(مصرف مواد غذایی حاوی پکتین مثل موز و سیب خام بدونپوست مصرف بیسکویتهای ساده و بدون کرم وسبوس- مصرف ماست مصرف پنیرهای ساده کم چرب- مصرف دوغ بدون گاز مصرف آب مرغ پخته شده بدون چربی مصرف آبگوشتهای ساده کم چربمصرف برنج پخته شده با ماست مصرف شربت آبلیمو کم شیرین مصرف مایعات تا ۶ تا ۸ لیوان در روز مصرف هویج پخته مصرف سیب زمینی پخته مصرف چای رقیق خرما آب لیمو ترش- استراحت و خواب کافی
محدودیتها در اسهال: شیر و بستنی و آبمیوههای تجاری آرد و نانهای سبوسدار- انواع حبوبات آب میوههای خانگی(سیب، هلو و…(- قهوه و نوشابههای گازدار کافئین و نوشیدنیهای الکلی غذاهای پرچرب و سرخ شده- قندهای ساده مانند:قندوشکر، عسل، مربا غذاهای خام و نیم پز- چای پررنگ غذاهای پر ادویه- شیرینیها، کیکها و کمپوتها میوهها و سیزیجات خام غذاهای آماده و کنسروی- نوشیدنیهای اسیدی مثل آب پرتقال سوسیس و کالباس- کلم بروکلی، آلو، لوبیا - غذاهای مانده
تهیه و تدوین: فرشته نخعی کارشناس تغذیه و رژیم درمانی – واحد آموزش
منبع: کتاب دارو درمانی و تغذیه/تالیف دکتر مهران ملکی
کد سند: NSH-NU-BR-35